raskrikavanje
PROJEKAT PORTALA KRIK
  Rizični mediji
  Istraživanja
  Vesti
  Najnovije
  Dezinformacija
  Klikbejt
Izvorni članak je objavljen 01.07.2022. (Srbija danas)
Studija iz Finske nije pokazala da su deca rođena vantelesnom oplodnjom pametnija
08.07.2022.    Milica Ljubičić    Foto: Unsplash/Eliott Reyna
Portal Srbija danas nedavno je pozivajući se na studiju iz Finske proizvoljno zaključio da su deca rođena vantelesnom oplodnjom pametnija od dece koja su prirodno začeta. Do ovog zaključka, koji se nalazi u naslovu, portal je došao jer se u studiji navodi da deca rođena vantelesnom oplodnjom imaju bolji uspeh u školi. Ipak, pomenuta studija nije ispitivala inteligenciju dece.
„FINSKI NAUČNICI OTKRILI - Bebe rođene putem VANTELESNE OPLODNJE su PAMETNIJE od drugih, ali su sklonije OVOME”, objavio je u naslovu portal Srbija danas, pozivajući se na rezultate studije iz Helsinkija.

   

Naslov teksta na portalu Srbija danas

U daljem tekstu Srbija danas ponavlja da su bebe rođene putem vantelesne oplodnje „pametnije”, i kao argumente navodi da studija rađena u Finskoj pokazala da su „deca koja su začeta putem VTO (vantelesna oplodnja, aut. prim) imala veći prosek ocena (8 naspram 7,7), da je manja verovatnoća da će napustiti školu (2,4 odsto naspram 3,6 procenata) i da je manje verovatno da će napustiti dom sa 18 godina (11 procenata prema 17 procenata)”.

Brojevi koje Srbija danas navodi u svom tekstu jesu tačni, ali nisu pokazatelj da su deca začeta vantelesnom oplodnjom pametnija jer nisu ni pokazatelj njihove inteligencije, niti je studija to ispitivala.

Naime, studija „Dobrobit adolescenata koji su začeti medicinski potpomognutom oplodnjom: analiza na novou populacije i unutar porodice”, obuhvatila je podatke o adolescentima iz Finske, koji su rođeni između 1995. i 2000 godine. Analiziran je period od njihove 16. do 18. godine starosti.

Naučnici su u ovoj studiji upoređivali razlike u društvenim postignućima (uspeh u školi, nivo obrazovanja, napuštanje škole, zaposlenje…) i mentalnom zdravlju između adolescenata začetih medicinski potpomognutom oplodnjom i začetih prirodnim putem. Uzeli su u obzir sociodemografske karakteristike porodica - starost roditelja, bračni status, obrazovanje, zaradu, broj dece.

Portal Srbija danas je u tekstu naveo da su deca koja su rođena vantelesnom oplodnjom ostvarivala bolji uspeh u školi, što ih je navelo na zaključak da su oni pametniji. To se u studiji ipak nigde ne navodi.

Studija jeste pokazala određeni bolji uspeh u školi dece koja su rođena vantelesnom oplodnjom, ali kao važan uzrok tome autori studije navode činjenice da su roditelji te dece češće bili u braku, da su imali viši nivo obrazovanja i prihoda.

Autori su istraživali razlike u socijalnom i mentalnom zdravlju i unutar porodica koje imaju decu koja su i prirodno i vantelesno začeta.

U ovom slučaju, razlike se smanjuju - deca imaju gotovo ista postignuća u obrazovanju, a približno su iste verovatnoće za napuštanje škole ili porodičnog doma.

Ova studija je međutim primetila da, u poređenju prirodno i vantelesno začete braće i sestara, kod one dece su začeta vantelesno raste rizik za razvoj mentalnih poremećaja.

Autorka studije Hana Remes je za portal UCL rekla da uzrok mentalnih poremećaja može biti što su „roditelji dece rođene vantelesnom oplodnjom imali problem sa depresijom i anksioznošću, što je i samu decu dovelo u povećan rizik”.

„Roditelji mogu biti zabrinuti za zdravlje svoga deteta i pre će se pobrinuti da njihovo dete poseti lekara i onda je veća verovatnoća da će ova deca dobiti dijagnozu svoga stanja”, navela je autorka.

Pomenuta studija se uopšte nije bavila intelektualnim sposobnostima adolescenata i citirajući druge studije, navodi da „što se tiče kognitivnih ishoda poput koeficijenta inteligencije, sposobnosti učenja, školski uspeh - većina studija nije uočila velike razlike između dece začete vantelesnom oplodnjom i priridno začete”.

Isti, „slobodan” zaključak ove studije iz Finske - da su deca rođena vantelesnom oplodnjom pametnija pronašli smo i u naslovima stranih medija - Njujork posta i Dejli mejla.

Ažurirano 25. jula 2022. Nakon što smo objavili tekst o studiji u Finskoj, portal Srbija danas je dopunio i ispravio delove teksta poput naslova koji sada glasi „Finska studija nije dokaz da su deca začeta vantelesnom oplodnjom inteligentnija od dece začete prirodnim putem”.
  Manipulisanje činjenicama
Fotografija Grete Tunberg koja „ne mari za gladnu decu” montirana je pre dve godine
Na tviter nalozima na srpskom jeziku se pre nekoliko dana pojavila fotografija aktivistkinje iz Šve...
  Vest
Kon tvrdi da deca nisu prenosioci virusa, statistika i struka kažu drugačije
Za razliku od poruka od anonimne „kume pulmologa“, teško je i nezahvalno proveravati izjave str...
  Manipulisanje činjenicama
Voditeljka Jelena Obućina pretila Vučiću u uvodu Dnevnika? Laž.
„Vučiću ili priznaj Kosovo ili ćeš biti pokopan - tajkunski mediji ponovo prete predsedniku Sr...
Studija
deca
vantelesna oplodnja
O nama
raskrikavanje@krik.rs
011 244 19 66
Raskrikavanje na društvenim mrežama: